Cali Yare Cali oo Gaalkacyo ka soo degay: Maxaa ka dambeeya imaanshihiisa xilli Xasan Sheekh ku wajahan yahay magaaladaas?

Magaalada Gaalkacyo ayaa maanta yeelatay muuqaal siyaasadeed oo xiiso gaar ah leh, kaddib markii uu magaalada gaaray siyaasiga Cali Cabdi Wardheere, oo loo yaqaan Cali Yare Cali. Imaanshihiisa ayaa ku soo beegmaya xilli Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, uu ku wajahan yahay Gaalkacyo, halka magaalada ay ka jirto xaalad siyaasadeed iyo amni oo xasaasi ah.

Wararka iyo muuqaallada laga helayo baraha bulshada ayaa muujinaya in Cali Yare lagu soo dhaweeyay Gaalkacyo, waxaana jira hadallo uu ku sheegay inuu magaalada u yimid soo dhaweynta Madaxweynaha.

Si kastaba, socdaalka Cali Yare ma aha mid si fudud looga goyn karo macnaha siyaasadeed ee xilligan. Waa siyaasi muddo dheer ku jiray siyaasadda Soomaaliya, isla markaana xil muhiim ah ka soo qabtay Maamulka Gobolka Banaadir. Dowladda Farmaajo ayaa sanadkii 2020 u magacawday Guddoomiye Ku-xigeenka Amniga iyo Siyaasadda Gobolka Banaadir.

Waxaa sidoo kale xusid mudan in Cali Yare uu sannadihii dambe si xooggan u dhaliilayay siyaasadaha Dowladda Federaalka iyo hoggaanka Madaxweyne Xasan Sheekh. Qoraallo uu horey u baahiyay ayuu si gaar ah uga hadlay khilaafaadkii siyaasadeed ee xilligii Farmaajo iyo kooxihii uu ku eedeeyay inay door ku lahaayeen jabkii siyaasadeed ee dowladdii hore.

Maxay tahay ujeeddada socdaalkiisu?

Ujeeddada koowaad waxay noqon kartaa mid muuqata: inuu ka qeyb qaato soo dhaweynta Madaxweyne Xasan Sheekh. Laakiin siyaasadda Soomaaliya marar badan waxa ka dambeeya wax ka badan waxa dusha laga arko.

Cali Yare wuxuu Gaalkacyo yimid xilli Madaxweyne Xasan Sheekh uu booqasho ku tegayo magaalada, iyadoo Puntland iyo Dowladda Federaalka ay maalmahan isku hayeen arrimo la xiriira amniga iyo dhaqdhaqaaqyada ciidamada. Wararka maanta ka soo baxaya Gaalkacyo waxay sheegayaan in magaalada laga dareemayo dhaqdhaqaaq ciidan, iyadoo labada dhinac ee magaalada ay xoojiyeen ciidamadooda.

Sidaas darteed, imaanshaha Cali Yare wuxuu yeelan karaa ugu yaraan saddex fasiraad.

Midda koowaad, wuxuu noqon karaa isku day uu ku muujinayo in khilaafkiisa siyaasadeed uusan la micno ahayn inuu ka soo horjeedo dowladda ama Madaxweynaha marka ay timaaddo arrimaha qaranka iyo soo dhaweynta madaxda dalka.

Midda labaad, wuxuu noqon karaa fariin siyaasadeed oo ku socota shacabka iyo siyaasiyiinta Puntland. Cali Yare waa siyaasi si weyn looga yaqaan siyaasadda Soomaaliya, gaar ahaan kooxihii siyaasadeed ee taageersanaa Farmaajo. In uu maanta Gaalkacyo yimaado, xilli magaalada ay ku jirto xiisad siyaasadeed, waxay indhaha ku hayaan doorkiisa.

Midda saddexaad, waxaa suuragal ah in socdaalku yahay bilowga dib ugu soo laabashada Cali Yare ee gudaha siyaasadda Soomaaliya. Muddo uu dibadda ka maqnaa kaddib, muuqaalka uu maanta ka sameeyay Gaalkacyo wuxuu siin karaa fursad uu mar kale uga dhex muuqdo siyaasadda gudaha.

Maxaa ka dhalan kara?

Waxa ugu weyn ee laga filan karo waa in Cali Yare uu noqdo cod siyaasadeed oo ka dhex shaqeeya labada dhinac ee hadda isku haya arrimaha Soomaaliya.

Haddii uu Madaxweyne Xasan Sheekh si muuqata ula kulmo ama uu taageero socdaalkiisa, waxaa laga yaabaa in arrintaas loo fasirto inuu jiro isu-soo-dhowaan siyaasadeed oo u dhexeeya labada dhinac. Taasi waxay dhalin kartaa hadal badan, gaar ahaan maadaama Cali Yare uu horey u ahaa masuul muhiim ah oo ka tirsanaa dowladdii Farmaajo.

Dhanka kale, haddii uu Cali Yare ku ekaado soo dhaweyn iyo kulamo uu la yeesho bulshada, waxgaradka iyo siyaasiyiinta deegaanka, socdaalkiisa wuxuu noqon karaa mid loogu talagalay inuu dib ugu dhiso xiriirradii siyaasadeed ee gudaha.

Waxaa kale oo jirta dhinac kale oo muhiim ah. Gaalkacyo waa magaalo xasaasi ah oo u kala qeybsan maamullada Galmudug iyo Puntland. Xitaa socdaal siyaasadeed oo caadi ah ayaa mararka qaar yeelan kara fasiraad ka weyn ujeeddadii laga lahaa. Xaaladda maanta jirta ayaa taas sii xoojinaysa.

Siyaasi dhaliil badan iyo madax uu la kulmayo

Waxaa laga yaabaa in su’aasha ugu weyn ay noqoto: Cali Yare muxuu Madaxweyne Xasan Sheekh kula hadli doonaa haddii ay kulmaan?

Haddii kulankaasi dhaco, waxaa laga filan karaa in laga hadlo xaaladda siyaasadda dalka, khilaafka Dowladda Federaalka iyo Puntland, amniga Gaalkacyo iyo arrimaha doorashooyinka.

Cali Yare, oo horey uga soo shaqeeyay xafiisyada dowladda, wuxuu leeyahay waayo-aragnimo uu ku fahmi karo gudaha siyaasadda Muqdisho. Dowladda Xasan Sheekh-na waxay ku jirtaa marxalad ay u baahan tahay in ay la macaamisho siyaasiyiin badan oo horey uga soo horjeeday ama u dhaliili jiray.

Sidaas darteed, kulankoodu haddii uu dhaco wuxuu noqon karaa mid ka weyn kulan laba siyaasi oo keliya. Wuxuu noqon karaa fariin muujinaysa in xitaa siyaasiyiintii sida adag u dhaliili jiray dowladda ay diyaar u yihiin inay gudaha siyaasadda dalka dib ugu soo laabtaan.

Gabagabo

Imaanshaha Cali Yare Cali ee Gaalkacyo ma aha dhacdo siyaasadeed oo la iska indho tiri karo, gaar ahaan waqtigan uu Madaxweyne Xasan Sheekh magaalada ku wajahan yahay, iyadoo xiisad siyaasadeed iyo amni ay hareysay Gaalkacyo.

Haddii ujeeddadu tahay oo keliya soo dhaweynta Madaxweynaha, Cali Yare wuxuu muujinayaa in khilaafka siyaasadeed uusan ka sarreyn danaha guud ee dalka.

Haddii se socdaalku yahay bilowga qorshe siyaasadeed oo ballaaran, Gaalkacyo waxay noqon kartaa goobtii uu Cali Yare mar kale kaga soo muuqday siyaasadda gudaha Soomaaliya.

Waxa hadda la sugayaa waa hal arrin: kulanka Cali Yare iyo Xasan Sheekh, haddii uu dhaco, iyo fariinta ka soo baxda. Taasi ayaa si weyn u caddeyn karta in socdaalkani ahaa soo dhaweyn keliya, mise uu yahay tallaabo cusub oo ku saabsan khariidadda siyaasadda Soomaaliya.